Tien tips voor betere diabeteszorg

In een redactioneel commentaar in het Nederlands Tijdschrift voor Diabetologie (NTD) heb ik enkele jaren geleden kort stil gestaan bij de kwaliteit van de diabeteszorg in Nederland. Deze kan mijns inziens ook als heel hoog worden bestempeld, maar het kan altijd beter. De Pakketscan Diabetes, die ik in een eerder nummer tot genoegen van velen heb besproken, heeft een aantal lijnen van veranderingen in de diabeteszorg aangegeven. Hier volgen een aantal aanvullende tips voor verbetering van de diabeteszorg.

(meer…)

De nieuwe ADA / EASD richtlijn – nog weinig farmacogenetica

Met de publicatie van meerdere studies van ‘whole genome analyse’ van type 2 diabetes, realiseren we ons nu hoe ingewikkeld de pathogenese van deze aandoening is. De meeste WGA studies laten risico-allelen zien met een beperkt effect op het ontstaan van type 2 diabetes, en het blijken vooral genen te zijn met een effect op beta-cel massa of functie (55). Via ingewikkelde netwerk benaderingen, gebaseerd op genexpressie, komen we ook steeds meer genen op het spoor, die een effect hebben of determinant zijn van insulinewerking.

(meer…)

De nieuwe ADA / EASD richtlijn – complex

De behandeling van type 2 diabetes wordt meer complex. Enerzijds is dat vanwege de multimorbiditeit, die patiënten met type 2 diabetes zo kenmerkt. Het gaat dan niet alleen om type 2 diabetes met eventuele complicaties, maar ook artrose, reumatische klachten, COPD, hartfalen, gastro-intestinale problemen (1-4). Hierbij kan het zijn dat de behandelrichtlijnen van twee coïncidente aandoeningen elkaar tegenspreken. Anderzijds neemt de complexiteit van behandelalgorithmes toe door het beschikbaar komen van nieuwe medicamenten, waarvan de plaats in de behandeling nog verre van duidelijk is (5). Internationale richtlijnen kunnen voor de medicus practicus een handvat bieden voor de best mogelijke behandeling (6-8). Richtlijnen lopen echter gemiddeld drie tot vijf jaar achter bij de actuele ontwikkelingen op gebied van farmacotherapie. Bovendien zijn de bestaande richtlijnen nog altijd niet optimaal (om het vriendelijk te zeggen), als het gaat om de best mogelijke kosteneffectieve behandeling van de individuele patiënt.

(meer…)

De nieuwe ADA / EASD richtlijn – HbA1c doelen

Post-authorisatie studies

Al in 2003 schreven dr. Henk-Jan Aanstoot, kinderarts (thans werkend bij Diabeter in Rotterdam, www.diabeter.nl) en ik een artikel over beoordeling van de lange termijn effecten van nieuwe  geneesmiddelen. Dit gebeurt na registratie en op de markt komen van nieuwe medicamenten, op het moment dat er nog nauwelijks gegevens beschikbaar zijn over het gebruik van deze middelen gedurende meerdere jaren. Deze studies hebben wij toen omschreven als “Post Authorisatie Studies”. Toch blijkt dat het melden van bijwerkingen slechts mondjesmaat gebeurt. Het blijkt dat van bestaande middelen als insuline helemaal geen bijwerkingen meer worden gemeld.

HIER vindt u een kopie van dit artikel.