CVZ antwoordt niet, DVN klopt opnieuw aan

De Diabetesvereniging Nederland heeft nogmaals een brief naar het College van Zorgverzekeringen gestuurd, zo staat op haar website te lezen. De DVN is zeer ongerust over de plannen rondom de verstrekking van insulinepompen aan diabetespatiënten, maar heeft op haar eerdere brief nooit een antwoord ontvangen.

Het College van Zorgverzekeringen heeft in 2011 voorgesteld dat de insulinepomp niet meer vanuit de hulpmiddelenzorg wordt verstrekt, maar dat ziekenhuizen deze logistieke taak erbij krijgen. De verstrekking wordt daarbij ook in het ziekenhuisbudget opgenomen. U kunt er daarbij aan twijfelen of het ziekenhuisbudget hiervoor wel adequaat wordt uitgebreid. Voor een ziekenhuis als het mijne, het UMCG, praten we hierbij over enkele tonnen per jaar. De DVN is tegen deze verschuiving. Zij voorziet door deze maatregel onder andere beperking in de keuzevrijheid van mensen met diabetes om de pomp te kiezen die het beste bij hen past. En daar is best wat voor te zeggen: moet een ziekenhuis ieder type en model pomp in voorraad nemen?? Weer zo’n maatregel waarbij je je kunt afvragen of hierover wel goed is nagedacht.

Meer informatie op: http://www.dvn.nl/actueel/nieuws/1102/dvn-stuurt-nogmaals-brief-naar-cvz.html

Twijfel aan metformine ??

Deense onderzoekers hebben recent in het British Medical Journal een meta-analyse gepubliceerd van studies waarin de effecten van combinatie van insuline en metformine worden vergeleken met die van insuline alleen. De commentaren in de pers waren van het niveau ’twijfel aan de effecten van metformine’. Dat is wat kort door de bocht.

De meeste studies leveren kristalhelder het effect dat je mag verwcahten op basis van de pathofysiologie: combinatie van insuline en metformine geeft een lager HbA1c, lagere insuline dosering, en iets minder gewichtstoename, dan insuline alleen. Zonder deze publicatie had iedere diabetesexpert u het zelfde kunnen vertellen. Ook geeft de combinatie een iets grotere kans op hypoglycemieën, wat niet verwonderlijk is als het bereikte HbA1c lager ligt. Het merkwaardige is dat de meeste studies geen toename in milde hypoglycemieën rapporteerden (“relative risk 1.01, 95% confidence interval 0.85 to 1.20; heterogeneity I2=27%, P=0.23”), en slechts drie van de 11 studies een iets hogere incidentie van ernstige hypoglycemie. Het is raar als een interventie wél leidt tot meer ernstige hypoglycemieën, maar niet leidt tot grotere aantallen van milde hypoglycemie.

Veel nadruk en zelfs een aparte figuur wordt besteed aan het effect van de combinatie op totale en cardiovasculaire sterfte. Het is heel merkwaardig dat de editorial board van het BMJ deze data heeft toegelaten. De meeste studies waren korte termijn studies van een beperkt aantal maanden, die niet bedoeld waren om verschillen in complicaties of sterfte te registreren. In het begin halen de auteurs de UKPDS studie aan. Ik raad iedereen aan om de originele UKPDS publicaties nog eens na te lezen. Met name de figuur waarin het effect van metformine op sterfte wordt beschreven is interessant. Na een studieperiode van 3 jaar heeft metformine géén benefit, lijkt zelfs insuline behandeling iets beter te scoren als het gaat om cardiovasculaire complicaties. Na 6 jaar studie is de score ongeveer gelijk, en pas na 8 jaar is er een gering significant gunstig effect van metformine op cardiovasculaire events en sterfte (zie de figuur hieronder). De studies in deze meta-analyse duren meerdere maanden, niet meerdere jaren (behalve dan de HOME studie). Toch wel knap, overigens, dat een middel als metformine dat pas na zo’n 8 jaar een beperkt benefit lijkt te hebben, gepromoveerd wordt als eerste lijns behandeling van type 2 diabetes. Als metformine nu als nieuw medicijn op de markt zou komen, zou het in Nederland waarschijnlijk niet eens vergoed worden.

In tabel 1 staat overigens een storende fout. De HOME studie duurde 4.3 jaar, niet 4.3 maanden. In de tekst staat dit wel correct.

Kortom, Denemarken is een rijk land, als onderzoekers zo veel tijd kunnen besteden aan dit soort onderzoek. Helpt dit onderzoek de dagelijkse behandeling van mijn diabetespatiënten verder? Nee, absoluut niet. Heeft u het onderzoek niet gelezen? Dan mist u weinig.

Bron: BMJ 2012;344:e1771 doi: 10.1136/bmj.e1771 (Published 19 April 2012)

Actrapid uit de handel

‘Patient gebruikt nog steeds Actrapid, maar dat gaat uit de handel. Wilt u hem oproepen en overzetten op NovoRapid?’ Dat was de kort en krachtige tekst van een recente verwijsbrief die ik ontving.
Hmm, omzetten van Actrapid naar NovoRapid is geen ‘rocket science’, dus begrijpen deed ik het niet helemaal. Naslag in ons computersysteem leerde dat de betreffende mens met type 1 diabetes al meer dan 10 jaar niet op controle was geweest bij een specialist. Destijds was hij helaas meerdere malen niet op een afspraak verschenen, en eens houdt het op, onze service om patiënten steeds weer op te roepen. Gelukkig heeft de man wel regelmatig zijn medicatie laten aanvullen, een mens met type 1 diabetes kán immers niet zonder insuline. De huisarts ging er van uit dat hij nog regelmatig bij de specialist kwam, en niemand uit man’s omgeving vroeg zich blijkbaar af waarom hij nooit meer naar het ziekenhuis hoefde.
Zo’n lange tijd rondlopen met type 1 diabetes zonder voetcontrole, fundusfoto, bloeddrukmeting, bloedcontrole, het kán zonder probleem in Nederland. We hebben hem opnieuw een afspraak gegeven, en hopen dat het beloop gunstig is geweest en dat de complicaties van de diabetes zijn weggebleven.

Metabole Dag 2012 op 21 maart

Onder auspiciën van het Continuüm Endocrinologie vindt dit jaar op woensdag 21 maart de 10e editie van de Metabole Dag plaats. Al 9 keer eerder werden de ‘Metabole Dagen’ georganiseerd waarin een breed spectrum aan onderwerpen gerelateerd aan endocrinologie en metabolisme de revue passeerden.

Vanaf 2012 kent de programmering van ‘de Metabole Dag’ een nieuwe indeling met als titel ‘Endocrinologie in de praktijk’. Hieraan verbonden worden de volgende thema’s besproken: (1) Multidisciplinaire aanpak van…(2) Richtlijn bespreking van…(3) Financiële aspecten van de zorg…en (4) De Toegift…

In 2012 worden deze thema’s ingevuld met: de multidisciplinaire aanpak van obesitas, richtlijn schildklier carcinoom, financiële aspecten van diabetes-, cardiologische- en algemene zorg in Nederland en de ‘Toegift’ zal verzorgd worden door Prof. dr. Dick Swaab.

Voor meer informatie: www.metaboledag.nl

Kanniet, magniet, wilniet

Opnieuw een waar gebeurd verhaal uit de jungle van de Nederlandse zorg. Meneer Witte (niet zijn echte naam) heeft een moeizaam reguleerbare type 1 diabetes. Daarnaast heeft hij allergische reacties op bepaalde bestanddelen van insuline. Hiervoor is hij uitgebreid getest. Met de combinatie van Apidra en Lantus gaat het redelijk. Om reden van noodzaak van frequente zelfcontrole bij zijn insuline gebruik heb ik drie jaar geleden al aan de zorgverzekeraar gevraagd om de verstrekking van zelfcontrole strips te verruimen, hetgeen toen gepaard ging met brieven waarin ik werd opgeroepen om jaarlijks nauwkeurig te rapporteren wat de resultaten van zelfcontrole waren.

Op verzoek van de patiënt vraag ik opnieuw een machtiging voor vergoeding van extra strips aan. De reactie van de zorgverzekeraar is simpel: ‘Omdat wij niet kunnen nagaan of verzekerde insuline-behoeftig is, kunnen wij de aanvraag niet honoreren’.

Zorgverzekeraars lijken alleen nog maar ‘kanniet, wilniet, magniet’ brieven in hun tekstverwerker te hebben. Al in een eerdere blog refereerde ik naar een recente brief van de DVN. “De DVN ontvangt veel klachten van verzekerden die niet op de hoogte zijn van de maximale hoeveelheid te vergoeden teststrips of van de mogelijkheid om via een machtiging een ruimere vergoeding te krijgen.”

Kom op vrijdag 30 maart naar de Nationale Diabetes Dag. Hier ontmoet u uw collega’s, er zijn al meer dan 600 inschrijvingen, en gezamenlijk kunnen wij strijden voor de meest optimale zorg, met de patiënt mede aan het roer, en optimaal ondersteund door middelen voor zelfcontrole en zelfregulatie.
Links: www.nationalediabetesdag.nl
Twitter: @diabetesdag

Verruiming van vergoeding bloedglucose strips hopeloze exercitie

Onderstaande waar gebeurd verhaal komt uit de Nederlandse Diabeteszorg, niet uit Siberië, Uzbekistan of een of andere Zuid-Amerikaanse bananenrepubliek. Meneer de Jong (niet zijn echte naam) heeft een brittle type 1 diabetes. Hij voelt zijn hypo’s na al die jaren niet meer aankomen. Met 4 insuline injecties per dag en 8-10 keer zijn glucose prikken is het leven leefbaar. Als alleenstaande (hij is weduwnaar) zorgt hij zelf voor huishouden en de boodschappen, en met name bij dat laatste moet hij oppassen dat hij bv. in de Albert Heijn niet door een plotse hypo wordt overvallen. Door veelvuldig controleren is zijn laatste ernstige hypoglycemie al enkele jaren geleden. Vanwege zijn gebruik van bloedglucose strips heeft zijn diabetesverpleegkundige bij de zorgverzekeraar gevraagd om de vergoeding van verstrekking van 250 strips op maandbasis (i.p.v. de ‘standaard’ 560 per kwartaal). Met 250 strips per maand komt hij nét rond.

De reactie van de zorgverzekeraar:
Wat wordt er met de testresultaten gedaan?
Hoe worden ze bijgehouden?
Hoe vaak is er op basis van een testresultaat een aanpassing gekomen van de pompstand?
Is de basaal waarde van de pomp al eens aangepast?
Bij deze verzekerde is dan ook het advies om kortdurend een sensor te gebruiken om een helder beeld te krijgen van de waarden.
Op basis van deze gegevens geven wij geen akkoord voor extra teststrips.

Wat is hier mis? Véél!!!
1. de zorgverzekeraar gaat op de stoel van de behandelaar zitten, en tast de autonomie van de patiënt aan
2. de patiënt gebruikt geen pomp
3. basaalstanden op de pomp veranderen brengt je hypo unawareness niet terug
4. er is geen enkel bewijs dat kortdurend gebruik van een sensor beter is dan frequente zelfcontrole, bovendien is 10 keer per dag met een stripje de glucose bepalen nog altijd goedkoper dan een sensor.
5. patiënt heeft een stabiel en leefbaar leven met frequente zelfcontrole; hij wil alleen een verruiming van de vergoeding van de strips. Dat blijkt in de praktijk een hopeloze exercitie.

Dat dit niet een unieke situatie is, blijkt uit een recente brief van de DVN. http://www.dvn.nl/files/site/20110892%20Vergoeding%20bloedglucoseteststrips%20bij%20intensieve%20insulinetherapie.pdf. “De DVN ontvangt veel klachten van verzekerden die niet op de hoogte zijn van de maximale hoeveelheid te vergoeden teststrips of van de mogelijkheid om via een machtiging een ruimere vergoeding te krijgen.”

Nederland gaat steeds meer ervaren dat de zorgverzekeraar zich een te grote broek aanmeet. Aangezien het ook voor zorgverzekeraars lastig is om in deze tijd goed personeel te krijgen, zullen zorgverleners toenemend met bovenstaande kletskoek te maken gaan krijgen. Wilt u dat niet, of wordt u depressief van het lezen van dit bericht, meldt U dan niet bij de nieuwe levenseindekliniek, maar kom op vrijdag 30 maart naar de Nationale Diabetes Dag. Hier ontmoet u uw collega’s, er zijn al meer dan 500 inschrijvingen, en gezamenlijk kunnen wij strijden voor de meest optimale zorg, met de patiënt mede aan het roer.
Links: www.nationalediabetesdag.nl
Twitter: @diabetesdag