In de benchmarking van de Nederlandse diabeteszorg wordt geëist dat bij iedere patiënt met diabetes ieder jaar het totaal cholesterol en HDL-cholesterol gehalte wordt gemeten. Dat moeten wij ook jaarlijks rapporteren. Als blijkt dat je dat bij minder dan 80% hebt gedaan, dan ben je ‘slecht’, en verdien je in de Top-100 van het Algemeen Dagblad minder punten. Is dat allemaal wel nodig?

1. De hoogte van het HDL-cholesterol is een redelijk vast gegeven, en varieert binnen één persoon niet heel veel. Factoren die het HDL-cholesterol kunnen verhogen zijn lichaamsbeweging, consumptie van alcohol en bv. visproducten. Als daarin weinig verandert over de tijd, zal het HDL-cholesterol van jaar tot jaar bij een willekeurig persoon stabiel zijn. Zelfs medicijnen als statines hebben nauwelijks een effect op het HDL-cholesterol gehalte.

2. Mensen met type 2 diabetes worden bijna altijd met een statine behandeld. Alleen die kleine groep met een volstrekt normaal cholesterol hoeft niet behandeld te worden. Met de meeste statines lukt het goed om het LDL-cholesterol te doen dalen tot onder de streefwaarde van 2,5 mmol/l. Als dat met het eerste keus middel simvastatine niet lukt, dan hebben we als 2e en 3e keuze sterker werkende middelen als atorvastatine en rosuvastatine achter de hand. Indien eenmaal het doel is bereikt, dan zal het cholesterol gehalte niet veel schommelen, tenzij mensen drastisch hun eet- of beweeggewoonten veranderen, of de metabole regulatie sterk verslechtert. Voor mensen met type 2 diabetes én hart- en vaatziekten geven de richtlijnen aan dat het LDL-cholesterol bij voorkeur lager moet zijn dan 1,8 mmol/l.

3. De meeste richtlijnen richten zich op het LDL-cholesterol gehalte. LDL-cholesterol kun je óf direct meten, óf berekenen via de zgn. Friedewald formule.

Meting van totaal, HDL-cholesterol en LDL-cholesterol tesamen kosten een kleine 10 Euro (CTG 2012), in sommige ziekenhuizen nog veel meer. Gezien het feit dat de gehaltes van HDL en LDL relatief stabiel zijn, zowel bij onbehandelde patiënten, als bij patiënten die met een statine worden behandeld, is er geen dringende medische noodzaak om ieder jaar deze metingen te herhalen. Als we van de bekende 500.000 diabetes patiënten die geen hart- en vaatziekten hebben dit nog maar 1 keer per 2 jaar doen, dan scheelt dit de Nederlandse gezondheidszorg op jaarbasis tenminste 5 miljoen Euro. Misschien vindt u dit niet veel, maar het is maar één voorbeeld waar de zorg goedkoper kan. Het is weinig kostenbewust van “benchmark-fanaten” als Zichtbare Zorg om van hulpverleners te vragen dat zij minstens 1 x per jaar deze metingen uitvoeren, als het zonder verlies van kwaliteit van behandeling goedkoper kan.