Door het werk van o.a. de internist Hilde Royen (Zwolle) en hematoloog Marlijn Hoeks (Nijmegen) is er steeds meer aandacht voor het vaak over het hoofd geziene probleem van ijzertekort. Zij hebben vastgesteld dat de ‘normaalwaarden’ voor vrouwen veel te laag liggen. Een recent NRC-artikel ging hierop in, daarover in een volgend blog meer.
Tijd voor wat praktijkervaringen over ijzer, omdat de kennis hierover soms desastreus beperkt is.
Maart 2026
Een vrouw komt bij de dokter in verband met ijzertekort. De serum ferritine waarde is 10, normaal boven de 50. Er zijn buikpijn- en diarreeklachten, die er mogelijk op wijzen dat deze dame coeliakie (glutenintolerantie, een autoimmuun ziekte) heeft.
Zij krijgt het volgende advies:
Ga de komende 6 weken ferrofumaraat gebruiken, 3x per week een tablet van 200mg, daarna doen we een lab controle om te kijken of het gestegen is, en vragen we ook onderzoek naar coeliakie aan.
Wat zegt dr. Google (en onze “common sense”)?
Vraag: wordt orale ijzersuppletie goed opgenomen bij onbehandelde coeliakie?
Antwoord (AI-overzicht):
Nee, bij onbehandelde coeliakie wordt orale ijzersuppletie doorgaans niet goed opgenomen. De beschadiging van de dunne darm (vlokatrofie) zorgt voor ernstige malabsorptie. Hierdoor kunnen voedingsstoffen, waaronder ijzer, onvoldoende worden opgenomen uit zowel voeding als ijzerpillen. De belangrijkste punten op een rij:
* Beschadigd slijmvlies: IJzer wordt vooral in het eerste deel van de dunne darm (twaalfvingerige darm) opgenomen. Juist dit deel is bij onbehandelde coeliakie beschadigd.
* Effect van de behandeling: Pas wanneer strikt een glutenvrij dieet wordt gevolgd, herstelt het darmslijmvlies. Hierna verbetert de opname van ijzer aanzienlijk.
* Alternatieven: Als de ijzerwaarden ondanks een glutenvrij dieet te laag blijven, of als er sprake is van ernstige bloedarmoede tijdens de darmgenezing, kan de arts intraveneuze ijzertherapie (via een infuus) overwegen om de voorraden direct aan te vullen.
Wat zeggen de officiële NL richtlijnen?
“Het is te verwachten dat bij herstel van vlokatrofie en het verdwijnen van inflammatie door het volgen van een glutenvrij dieet de deficiënties die ontstaan zijn door malabsorptie over het algemeen zullen herstellen bij patiënten met coeliakie. Het betreft hier voornamelijk ijzergebrek en foliumzuurdeficiëntie (Kreutz, 2020; Saibeni, 2005; Wessels, 2016). Het herstel van een ijzergebrek kan lang duren (Annibale, 2001; Stefanelli, 2020).”
Bron: https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/coeliakie_en_glutengerelateerde_aandoeningen/behandeling_glutenvrij_dieet/vitaminen-_en_mineralendefici_nties_tijdens_gvd.html
IJzersuppletie voorschrijven aan iemand met een mogelijke coeliakie is dus niet verstandig; de kans op bijwerkingen is groter dan de kans dat het ijzer in het lichaam wordt opgenomen. Eerst een juiste diagnose, en bij bewezen coeliakie starten met een glutenvrij dieet! Daarna kun je beginnen het ijzertekort aan te vullen.
Mooie bron om te horen over de ins en outs van coeliakie: Medische Publieksacademie UMCG – Glutenintolerantie: https://www.youtube.com/watch?v=Gzdd-9F5ltY
Recente reacties