Als je schildklier te snel werkt, merk je dat meestal aan de klachten: afvallen, beven, hartkloppingen, zweten, diarree, om er een paar te noemen. Mevrouw Bos was bij haar huisarts geweest en doorverwezen, omdat haar licht vergrote schildklier (‘struma’, bestond al 10 jaar) langzaam wat groter was geworden. In de dagen voor zij op de poli kwam, werd zij steeds zieker. Zij kon minder goed lopen, en moest zich aan de tafel ophijsen om op te staan, en bijna de trap op kruipen om boven op haar slaapkamer te komen. Zij werd bovendien erg misselijk en moest herhaaldelijk overgeven, zo erg dat zij op de maagdarm afdeling van een ander ziekenhuis werd opgenomen. Na enkele dagen mocht zij gelukkig weer naar huis, ook al waren de klachten nog niet helemaal verdwenen.

Toen wij haar 3 dagen later op de polikliniek zagen, was zij te ziek om iets te doen. Zij was 20 kilo afgevallen, heel moe en slap, en braakte alles uit. De hartslag was snel, 120 slagen per minuut, maar gelukkig wel regelmatig. Gezien de klachten en verschijnselen was de diagnose van de bekwame arts-assistent, die haar onderzocht: ’thyreotoxische storm’. Er is een lijstje met klachten en symptomen waaraan je de ernst van deze situatie kunt aflezen (zie het artikel op http://goo.gl/ZXKpYL): zij scoorde erg hoog: 40 punten. Bij bepaling van de schildklier waarden in het bloed bleek de vrije T4 boven de 100 (normaal 11-20, de vrije T3 46 (normaal 3-7). Zeg maar: als een Ferrari die ruim 400 km per uur rijdt.

Een uur later lag zij op onze verpleegafdeling, met een sonde in de maag, een infuus in de linker arm, er werd een fraai mengsel van pillen (propylthiouracil in hoge doseringen, en een beta-blokker om de hartslag te reguleren) via de sonde toegediend, terwijl bijnierschorshormoon en medicijnen tegen de misselijkheid via het infuus werden toegediend. Gelukkig knapte zij binnen een aantal dagen goed op.

De diagnose bij mevrouw Bos was een thyreotoxische storm, een ernstige uiting van een te snel werkende schildklier, zeg maar een hyperthyreoidie op orkaankracht. Mensen zijn hier meestal erg ziek van. Als complicatie kan een snelle en sterk onregelmatige hartslag (boezemfibrilleren), en ook hartfalen ontstaan. Gelukkig komt een thyreotoxische storm niet heel vaak voor, vandaar dat het belangrijk is dat hulpverleners het beeld herkennen. Inmiddels hebben wij haar schildklier blijvend kunnen genezen met een behandeling met radio-actief jodium. Zij maakt het prima.

Dit artikel verscheen in het december 2014 nummer van het magazine Schild.

De naam Bos is niet de werkelijke naam van deze mevrouw.